Autorem poniższego tekstu jest Wojciech "rrh" Ryrych.

Pierwotnie ten tekst miał się ukazać gdzieś indziej, ale myślę że dobrze się stało, że się nie ukazał.

Dziś chciałbym przedstawić Wam mój mały projekt, który powstał trochę więcej niż rok temu – polski typograficzny układ klawiatury. Szczerze mówiąc, już dawno chciałem go gdzieś zaprezentować, ale nie było ku temu okazji. Tak więc przez ten rok byłem jedynym testującym ten układ i oprócz jednej drobnej zmiany, sprawdził się wyśmienicie.

Skąd pomysł? Mniej więcej pod koniec lata / na początku jesieni 2010 roku, zainteresowałem się typografią, kupując „Pierwszą pomoc w typografii" autorstwa Hansa Petera Willberga i Friedricha Forssmana (polecam!). Chciałem bowiem nabyte umiejętności, które później pogłębiałem, wykorzystać w typografii internetowej.

Tak mnie to zafascynowało, że postanowiłem zaprzestać używać niepoprawnych drukarskich znaków, takich jak proste cudzysłowy (po angielsku brzmią one ładnie „dumb quotes"), trzy kropki miast wielokropka, itd.
Zacząłem poszukiwania jak owe znaki uzyskać.

Ponieważ używam Linuksa od 6 lat, a KDE od samego początku (w tym 4 lata KDE4), coś mi świtało, że można je aktywować jako dodatkową „warstwę" używając przełącznika takiego jak Shift czy prawy Alt.
By nie wchodzić w szczegóły, szybko okazało się, że dodatkowe znaki typograficzne kolidują z polskimi ogonkami.

Mniej więcej w tamtym czasie przeczytałem artykuł w fantastycznym „Smashing Magazine", w którym to autor proponuje typograficzny układ dla anglosaskiej klawiatury na systemy Windows i Mac. Tamtejszy układ był dla mnie inspiracją, lecz dostosowałem go do polskich realiów. Początkowa praca nad układem zajęła mi mniej więcej tydzień. Całość? Już nie pamiętam.

Jak napisałem na początku, po roku używania, układ się sprawdził i jestem z niego bardzo zadowolony. Jedyna zmiana to usunięcie niełamliwej spacji, bo zbyt często przez przypadek wstawiałem ją w arkuszach CSS, co powodowało wiele problemów z interpretacją reguł.

Dzięki układowi można uzyskać najczęściej używane znaki typograficzne w składzie i sprawić, że będziemy się wyróżniać na tle innych.

By nie przedłużać, podam moje ulubione – te które używam najczęściej:

• pauza ( – )
• cudzysłowy ( „ i " )
• cudzysłowy kiedy piszę po angielsku ( ' i ')
• punktator ( • )
• wielokropek ( ... )
• strzałkę w prawo ( → )

Miłym akcentem jest możliwość uzyskania akcentu :) nad literą naciskając Shift + Alt + ; (lub ') + literę. Na przykład „über café". :)

Układ, a raczej jego instalacja testowana była w Kubuntu 10.10, 11.4, 11.10 oraz OpenSuse 12.1. Instrukcję jak zainstalować układ, znajdziecie w paczce. Nie wiem jak z innymi systemami, bo lokalizacja poszczególnych plików konfiguracyjnych może się różnić. W każdym razie, jeżeli Wam nie zadziała, spytajcie na forum Waszej dystrybucji.

Całość udostępniłem na licencji CC BY-SA. Proszę o jej respektowanie.

Ponieważ Windowsa używam zdawkowo i jestem w nim mniej obeznany niż w Linuksie, byłbym rad, gdyby ktoś „przeportował" całość na Windowsa. Na Mac OS-a chyba nie ma potrzeby, bo on ma to w standardzie. Ale mogę się mylić.

Mam nadzieję, że Wam się podobało. :)

Pobierz polski-typograficzny-uklad-klawiatury.zip
Pobierz polski-typograficzny-uklad-klawiatury.tgz

Skomentuj